Het placebo effect uitleg gaat over het bijzondere verschijnsel dat mensen zich beter kunnen voelen na het nemen van een nepbehandeling of een pil zonder werkzame stof. Dit gebeurt puur omdat ze geloven dat het middel werkt. De kracht van verwachtingen en het brein blijkt hierin heel groot, zelfs als er geen echt medicijn of behandeling wordt toegediend.
Het placebo-effect houdt in dat iemand verbetering merkt in zijn gezondheid, zonder dat er daadwerkelijk een werkzame stof is gegeven. Denk aan het innemen van een suikerpil of een nepinjectie, waarbij de persoon denkt dat hij echte medicijnen krijgt. In wetenschappelijk onderzoek zijn placebo’s onmisbaar als controlegroep om te bepalen of nieuwe behandelingen daadwerkelijk effectief zijn, of dat het alleen om verwachtingen draait. Wil je meer weten over wat een placebo exact is? Lees dan verder op wat is een placebo.
Het placebo effect ontstaat voornamelijk door de verwachtingen van de patiënt. Als iemand denkt dat een behandeling werkt, reageert het brein daarop. Het lichaam kan zelf pijnstillende en ‘geluks’ stoffen als endorfines en dopamine aanmaken, waardoor pijnklachten of stressgevoelens daadwerkelijk afnemen. Hierdoor kan het effect soms verrassend groot zijn, zelfs zonder daadwerkelijke medicatie. Wil je weten hoe wetenschappers onderzoeken doen naar het placebo-effect? Bekijk dan wat is medisch onderzoek en wat is een klinische studie.
Het placebo-effect is herhaaldelijk aangetoond in diverse onderzoeken. Zo kan een simpele suikerpil leiden tot vermindering van hoofdpijn, minder slapeloosheid en zelfs verlichting van depressieve klachten. Soms is het effect bijna net zo groot als van echte medicatie, vooral bij subjectieve klachten waar het brein een centrale rol speelt. Meer lezen over het verschil tussen echte en nepbehandelingen? Zie wat is een dubbelblind onderzoek en wat is een trial.
Artsen en onderzoekers benutten het placebo effect om de werkzaamheid van nieuwe medicijnen of behandelingen te testen. In zogenoemde klinische studies krijgt een deel van de deelnemers een echt medicijn en de andere groep een placebo. Alleen wanneer het werkelijke medicijn méér effect heeft dan de placebo, wordt het officieel als doeltreffend beschouwd. Interesse in hoe je zelf kunt deelnemen aan onderzoek? Kijk dan op proefpersonen gezocht of hoe word je proefpersoon. Ook kun je informatie vinden over fase 1 onderzoek, fase 2 onderzoek en fase 3 onderzoek.
Rondom het placebo-effect leven veel vragen. Hieronder lees je de meest voorkomende.
Jazeker, dat wordt het “nocebo-effect” genoemd. Hierbij ervaren mensen juist negatieve klachten of bijwerkingen omdat ze negatieve verwachtingen hebben, ook al krijgen ze een onschuldig middel zonder werkzame stof. Het laat zien dat verwachtingen, zowel positief als negatief, grote impact kunnen hebben op hoe je je voelt.
Het placebo effect werkt het beste bij klachten waarbij het brein grote invloed heeft, zoals pijn, vermoeidheid of een somber gevoel. Bij objectieve, fysieke aandoeningen als een botbreuk zal het effect niet optreden, omdat het lichaam daar echt een medische handeling of medicijn nodig heeft.
Je mindset en verwachtingen hebben zeker enige invloed op hoe je lichamelijk en geestelijk functioneert. In sommige gevallen kun je hier bewust gebruik van maken. Toch is het effect niet onbeperkt en is het belangrijk bij serieuze gezondheidsproblemen altijd een arts te raadplegen. Lees meer over de betrouwbaarheid van medisch onderzoek via is medisch onderzoek veilig.
Het placebo effect uitleg toont aan hoe krachtig de samenwerking tussen hersenen en lichaam is. Door het placebo-effect goed te begrijpen en te bestuderen, kunnen wetenschappers betere behandelingen ontwikkelen en het effect van medicijnen betrouwbaar inschatten. Het fenomeen is daarmee niet alleen fascinerend, maar ook een essentieel onderdeel van de moderne geneeskunde en onderzoek. Meer leren? Bekijk het volledige overzicht van medisch onderzoek.
Geld op een wijze manier investeren, verdienen, besparen, beleggen, uitgeven, ontvangen én lenen met behulp van betrouwbaar onderzoek. Dat is de missie van de redactie van MAO. Wij onderzoeken de voor- en nadelen van instanties, aanbieders en banken en rapporteren onze bevindingen in heldere, begrijpbare taal. Gebruik de vele honderden artikelen in onze kennisbank voor je eigen doeleinden en bereik ze.
