Een dubbelblind onderzoek is een wetenschappelijke studie waarbij zowel de deelnemers als de onderzoekers niet weten wie de echte behandeling of een placebo ontvangt. Dit voorkomt dat verwachtingen of vooroordelen de uitkomsten beïnvloeden. Hierdoor geven dubbelblinde onderzoeken de meest betrouwbare resultaten voor het testen van een behandeling of medicijn. Meer uitleg over medische onderzoeken lees je op wat is medisch onderzoek.
Een dubbelblind onderzoek wordt vaak ingezet in geneeskundig en psychologisch onderzoek om de effectiviteit van behandelingen objectief te beoordelen. Doordat zowel proefpersonen als onderzoekers niet weten wie tot de placebo- of behandelgroep behoort, blijft het onderzoek vrij van beïnvloeding. Deze blinde opzet minimaliseert de kans op bias. Hierdoor zijn de resultaten uiterst betrouwbaar en kan men goed vaststellen of een behandeling werkelijk werkt.
Het proces van een dubbelblind onderzoek begint met het willekeurig verdelen van deelnemers over meerdere groepen. Eén groep ontvangt de echte behandeling, de andere bijvoorbeeld een placebo (wat is een placebo). Noch de deelnemer, noch de onderzoeker weet tijdens het onderzoek wie in welke groep zit. Door deze werkwijze worden zowel bewuste als onbewuste invloeden zoveel mogelijk uitgesloten. Na afloop worden de resultaten ontblind en kan de effectiviteit nauwkeurig worden geanalyseerd.
Dubbelblinde onderzoeken zijn met name de standaard in klinisch onderzoek naar nieuwe medicijnen. Ook bij andere medische behandelingen, supplementen of psychologische interventies wordt deze methode frequent gebruikt. Bij dieetstudies of onderzoeken naar gedragsverandering biedt deze blinde opzet eveneens veel toegevoegde waarde. Het doel is steeds zuivere, onbevooroordeelde gegevens te verzamelen waarmee betrouwbare conclusies te trekken zijn.
Het belangrijkst voordeel van een dubbelblind onderzoek is de hoge betrouwbaarheid en objectiviteit van de uitkomsten. Door het uitsluiten van (onbewuste) beïnvloeding krijgen de resultaten een hoge wetenschappelijke waarde. Nadelen zitten vooral in de praktische uitvoering: een dubbelblind onderzoek vereist extra logistiek en is vaak duurder. In sommige situaties is blindering niet ethisch verantwoord of technisch uitvoerbaar, bijvoorbeeld bij zichtbare ingrepen.
Bij een enkelblind onderzoek weet alleen de deelnemer niet of hij het echte middel of een placebo krijgt; de onderzoekers weten wel tot welke groep iemand behoort. In een dubbelblind onderzoek zijn beide partijen onwetend van de toewijzing. Hierdoor is de kans op beïnvloeding vanuit de onderzoeker ook uitgesloten, waardoor de uitkomsten nog betrouwbaarder zijn. Lees meer over onderzoeksdesigns op wat is een trial.
Een sprekend praktijkvoorbeeld van een dubbelblind onderzoek is de ontwikkeling van vaccins (vaccinonderzoek). Hierbij ontvangen deelnemers willekeurig een vaccin of een placebo. Zowel de proefpersonen als de onderzoekers zijn tijdens de studie niet op de hoogte van wie welk middel krijgt. Pas na het verzamelen van alle data wordt dit bekendgemaakt, waarna de eerlijkste en meest accurate conclusies mogelijk zijn. Deze aanpak wordt ook toegepast bij het testen van bijvoorbeeld bloedwaarden (bloedonderzoek).
Een dubbelblind onderzoek is dé standaard zodra maximale betrouwbaarheid en objectiviteit gevraagd worden bij het testen van medicijnen of behandelingen. Door deze opzet voorkom je dat verwachtingen van deelnemer én onderzoeker de uitkomsten beïnvloeden. Daarmee levert een dubbelblind onderzoek de meest betrouwbare resultaten op binnen wetenschappelijk onderzoek.
Geld op een wijze manier investeren, verdienen, besparen, beleggen, uitgeven, ontvangen én lenen met behulp van betrouwbaar onderzoek. Dat is de missie van de redactie van MAO. Wij onderzoeken de voor- en nadelen van instanties, aanbieders en banken en rapporteren onze bevindingen in heldere, begrijpbare taal. Gebruik de vele honderden artikelen in onze kennisbank voor je eigen doeleinden en bereik ze.
