Wat is klinische relevantie betekent dat een bevinding, behandeling of uitkomst daadwerkelijk praktische voordelen heeft voor patiënten in de dagelijkse medische praktijk. Het draait niet alleen om wat in cijfers te zien is, maar vooral om het effect op het welzijn, de hersteltijd of de kwaliteit van leven voor de patiënt. Zorgverleners beoordelen daarom zorgvuldig of uitkomsten van onderzoek daadwerkelijk iets toevoegen aan het dagelijks handelen in de zorg. Wil je meer weten over onderzoeksbegrippen? Bekijk dan wat is medisch onderzoek voor een overzicht van veelgebruikte termen.
Klinische relevantie is van groot belang in de zorg omdat het helpt om het onderscheid te maken tussen louter wetenschappelijke bevindingen en werkelijke impact op patiënten. Een uitkomst kan een verschil laten zien in onderzoek, maar als dit geen voelbare of zichtbare verbetering oplevert voor de patiënt, dan heeft het weinig waarde in het dagelijks werk van zorgverleners. Door steeds kritisch te kijken naar wat werkelijk relevant is, worden zorgverlener en patiënt behoed voor onnodige behandeling en worden middelen efficiënter ingezet. Benieuwd naar de opzet van onderzoeksstudies? Lees dan verder bij wat is een klinische studie.
Het vaststellen van klinische relevantie gebeurt aan de hand van meerdere criteria. Artsen en onderzoekers kijken naar de grootte van het effect, of het verschil significant groot genoeg is om daadwerkelijk verandering te brengen, en of het resultaat juist toepasbaar is bij de doelgroep patiënten waarvoor het bedoeld is. Vaak wordt een minimale drempelwaarde afgesproken, bijvoorbeeld een bepaald punt verschil op een pijngrafiek. Maar ook de praktijkervaring en de mening van patiënten dragen bij aan het oordeel. Wil je leren hoe een placebo of dubbelblind onderzoek hiermee samenhangt? Bekijk dan onze uitleg.
Een klassiek voorbeeld uit onderzoek is het verschil tussen statistisch significante en klinisch relevante uitkomsten. Stel, een nieuw medicijn reduceert hoofdpijn met gemiddeld één punt op een schaal van tien – dat kan aantoonbaar zijn in data, maar als patiënten daar niets aan merken, spreken we niet van klinische relevantie. Aan de andere kant: als een behandeling ervoor zorgt dat iemand sneller uit het ziekenhuis mag, of weer sneller normale activiteiten kan oppakken, wordt dat verschil meestal wél als klinisch relevant gezien. Meer weten over onderzoeksmethoden? Ontdek dan onze informatie over wat is een trial.
De manier waarop patiënten naar verbetering kijken, verschilt geregeld van het onderzoeksstandpunt. Patiënten vinden het verminderen van bijwerkingen, het verbeteren van kwaliteit van leven of het gemak van een behandeling vaak belangrijker dan sommige meetwaarden uit een onderzoek. Daardoor kan het zijn dat wat voor onderzoekers een relevant resultaat is, voor patiënten niet genoeg betekenis heeft – en andersom. Ga dieper in op het belang van ervaringen van proefpersonen in betaald medisch onderzoek of lees hoe je zelf proefpersoon kunt worden.
Wanneer is een resultaat alleen statistisch significant, maar niet klinisch relevant?
Wanneer een verbetering te klein is om echt te merken, terwijl de cijfers wel een verschil laten zien, bijvoorbeeld een minimale afname van klachten zonder dat de patiënt hier baat bij heeft.
Wat betekent het voor mij als patiënt?
Het houdt in dat behandelingen alleen worden aanbevolen of ingevoerd wanneer ze daadwerkelijk zichtbaar of voelbaar voordeel bieden voor patiënten zoals jij, zodat zorg altijd echt bijdraagt aan herstel of verbetering.
Het begrip wat is klinische relevantie stelt zorgverleners in staat om behandelingen kritisch te beoordelen op echte meerwaarde voor hun patiënten. Daardoor blijft de zorg gericht op concrete, merkbare verbeteringen en krijgen patiënten behandelingen die daadwerkelijk het verschil maken. Wil jij meer weten over testen, diagnostiek of medische ontwikkelingen? Bekijk dan het overzicht op onze homepagina voor medische onderzoeken.
Geld op een wijze manier investeren, verdienen, besparen, beleggen, uitgeven, ontvangen én lenen met behulp van betrouwbaar onderzoek. Dat is de missie van de redactie van MAO. Wij onderzoeken de voor- en nadelen van instanties, aanbieders en banken en rapporteren onze bevindingen in heldere, begrijpbare taal. Gebruik de vele honderden artikelen in onze kennisbank voor je eigen doeleinden en bereik ze.
