Randomisatie is een belangrijk concept binnen wetenschappelijk onderzoek waarbij deelnemers willekeurig worden toegewezen aan onderzoeks- of controlegroepen. Dit zorgt ervoor dat de kans op vertekening beperkt wordt en dat de resultaten van het onderzoek betrouwbaar zijn. Door het gebruik van randomisatie kunnen onderzoekers er zekerder van zijn dat eventuele gevonden effecten te danken zijn aan de geteste interventie, en niet aan andere, vooraf bestaande verschillen tussen de groepen. Wil je meer weten over de basis van medische studies? Lees dan de uitleg over wat is medisch onderzoek.
Bij randomisatie worden de onderzoeksdeelnemers met behulp van een toevalsmechanisme, zoals loting of een computergestuurd algoritme, toegewezen aan verschillende groepen. Dit proces voorkomt dat de onderzoeker of de deelnemer zelf (onbewust) invloed kan uitoefenen op de groepsindeling. Hierdoor wordt een eerlijk vergelijk mogelijk gemaakt tussen de groepen en blijft het onderzoek objectief. Lees ook hoe een klinische studie is opgebouwd en waar randomisatie daarin wordt toegepast.
Randomisatie is van groot belang omdat het de selectie van deelnemers naar groepen volledig op toeval baseert. Zo wordt de kans sterk verkleind dat bepaalde (onbekende) factoren scheef verdeeld zijn tussen de groepen. Hierdoor kan het zuivere effect van de behandeling of interventie gemeten worden en worden eventuele externe invloeden tot een minimum beperkt. Dit is essentieel voor een betrouwbare uitkomst. In onderzoek naar nieuwe medicijnen wordt bijvoorbeeld zoveel mogelijk gebruik gemaakt van randomisatie, zie ook wat is een trial voor meer uitleg over onderzoeksopzet.
Er bestaan verschillende methoden om tot randomisatie te komen. Eenvoudige randomisatie is het volledig willekeurig toewijzen van deelnemers. Bij blokrandomisatie worden groepen steeds in blokken gelijk verdeeld, zodat de aantallen per groep altijd nagenoeg gelijk blijven. Gestratificeerde randomisatie houdt rekening met belangrijke achtergrondkenmerken, zoals leeftijd of geslacht, zodat deze gelijkmatig over de groepen verdeeld worden. Welke methode je kiest hangt af van het onderzoekstype, het aantal deelnemers en de mate van controle die gewenst is. Bekijk ook meer over fase 1 onderzoek en de rol van randomisatie in verschillende onderzoeksfases.
Een bekend praktijkvoorbeeld van randomisatie is te vinden in klinische studies naar nieuwe medicijnen. Patiënten worden hierbij willekeurig verdeeld over een groep die het nieuwe medicijn krijgt en een groep die een placebo ontvangt. Door deze objectieve toewijzing kun je het echte effect van de behandeling beoordelen. Wil je meer weten over het gebruik van placebo’s? Kijk dan bij wat is een placebo.
Een vaak gehoord misverstand is dat randomisatie automatisch zorgt voor volledig identieke groepen. In werkelijkheid kunnen er door het toeval toch kleine verschillen in achtergrondkenmerken tussen groepen ontstaan. Deze verschillen zijn echter willekeurig en veroorzaken niet de systematische fouten die ontstaan bij niet-randomiseren. Tijdens de statistische analyse kan hier bovendien rekening mee worden gehouden. Meer hierover vind je bij is medisch onderzoek betrouwbaar.
De kracht van randomisatie zit in het objectief en eerlijk verdelen van groepen in onderzoek. Door de inzet van het toevalsprincipe worden verschillen geminimaliseerd en neemt de betrouwbaarheid van de resultaten toe. Daarom is randomisatie onmisbaar voor elke betrouwbare randomisatie studie en wetenschappelijk onderzoek. Wil je zelf een bijdrage leveren aan wetenschappelijk onderzoek? Bekijk dan de mogelijkheden op proefpersonen gezocht.
Geld op een wijze manier investeren, verdienen, besparen, beleggen, uitgeven, ontvangen én lenen met behulp van betrouwbaar onderzoek. Dat is de missie van de redactie van MAO. Wij onderzoeken de voor- en nadelen van instanties, aanbieders en banken en rapporteren onze bevindingen in heldere, begrijpbare taal. Gebruik de vele honderden artikelen in onze kennisbank voor je eigen doeleinden en bereik ze.
