Prospectief onderzoek is een wetenschappelijke onderzoeksmethode waarbij deelnemers gedurende een bepaalde periode worden gevolgd om het verband tussen risicofactoren en uitkomsten te analyseren. Bij prospectief onderzoek worden gegevens verzameld vanaf het begin van het onderzoek en wordt proactief gekeken naar het ontstaan van bepaalde aandoeningen, gebeurtenissen of verschijnselen. Het doel is om te bepalen of er een oorzakelijk verband bestaat tussen blootstelling en het optreden van een specifiek resultaat. Wil je meer lezen over verschillende soorten onderzoek? Bekijk dan ook wat is medisch onderzoek.
Bij prospectief onderzoek wordt een groep mensen vanaf een vast startpunt in de tijd gevolgd, voordat duidelijk is wie uiteindelijk de onderzochte aandoening of gebeurtenis krijgt. Deze manier van werken maakt het mogelijk om nauwkeurig vast te leggen welke risicofactoren voorafgaan aan het optreden van een resultaat. Dit is belangrijk omdat je zo causaal verband beter kunt vaststellen dan in studies die terugkijken in de tijd. Bovendien helpt het om biases en beïnvloeding van de uitkomst te minimaliseren, iets wat veel waard is in onder andere klinisch onderzoek.
Het belangrijkste verschil tussen prospectief en retrospectief onderzoek is de manier waarop je data verzamelt en de richting waarin je kijkt. Prospectief onderzoek gebeurt meestal in het heden en onderzoekt toekomstige gebeurtenissen. Retrospectief onderzoek daarentegen kijkt terug op bestaande gegevens en reconstrueert vervolgens welke factoren voorafgingen aan een ziekte of effect. Hierdoor is prospectief onderzoek doorgaans betrouwbaarder, omdat gegevens direct en gestandaardiseerd worden vastgelegd. Dit verkleint de kans op onvolledige of foutieve informatie, die in retrospectieve studies een groter probleem kunnen vormen.
Een klassiek voorbeeld van prospectief onderzoek is de grote cohortstudie naar de relatie tussen roken en het ontstaan van longkanker. Ook studies die de effecten van voeding, bewegen of medicatie op de lange termijn willen bepalen, gebruiken vaak een prospectief design. In de praktijk zijn bekendere voorbeelden zoals het Framingham Heart Study of langlopende registraties rond nieuwe behandelingen binnen trials. Deze methodiek wordt gebruikt omdat het lange termijn effecten en oorzaken inzichtelijk maakt.
Het grootste voordeel van prospectief onderzoek is de betrouwbaarheid: je vermindert bias doordat je deelnemers volgt voordat de uitkomst bekend is. Daarnaast wordt recall bias, oftewel geheugenfouten van deelnemers, voorkomen omdat data direct worden geregistreerd. Nadelen zijn vooral de kosten en benodigde tijd: deelnemers moeten misschien jarenlang gevolgd worden, wat veel middelen en organisatie vraagt. Ook uitval tijdens de onderzoeksperiode kan de resultaten beïnvloeden. Ondanks deze uitdagingen is prospectief onderzoek, vanwege de kracht om causaliteit te onderzoeken, de gouden standaard voor veel wetenschappelijke vragen.
Wie zelf prospectief onderzoek wil opzetten, moet goed nadenken over de samenstelling van zijn onderzoeksgroep: deze moet representatief zijn voor de vraagstelling. Het systematisch vastleggen van alle metingen en regelmatige contactmomenten met deelnemers zijn cruciaal om data compleet en waardevol te houden. Verder is het plannen van meetpunten en anticiperen op uitval belangrijk om het uiteindelijke resultaat relevant te krijgen. Wil je weten hoe je als vrijwilliger kunt deelnemen aan onderzoek, kijk dan eens op proefpersonen gezocht en hoe word je proefpersoon.
Door de voordelen, nadelen en toepassingssituaties van prospectief onderzoek goed op een rij te zetten, kun je als onderzoeker of deelnemer bewuster kiezen voor deze opzet. Zoek je een uitgebreid overzicht aan informatie, bekijk dan zeker onze pagina over wat is medisch onderzoek. Het gebruik van prospectief onderzoek geeft in veel gevallen de meest betrouwbare antwoorden en vormt daarmee vaak de ruggengraat van wetenschappelijk bewijs.
Geld op een wijze manier investeren, verdienen, besparen, beleggen, uitgeven, ontvangen én lenen met behulp van betrouwbaar onderzoek. Dat is de missie van de redactie van MAO. Wij onderzoeken de voor- en nadelen van instanties, aanbieders en banken en rapporteren onze bevindingen in heldere, begrijpbare taal. Gebruik de vele honderden artikelen in onze kennisbank voor je eigen doeleinden en bereik ze.
