Een coloscopie is een medisch onderzoek waarbij een arts de binnenkant van de dikke darm en het laatste deel van de dunne darm bekijkt met een flexibele, bestuurbare slang met een camera. Tijdens een coloscopie kan de arts afwijkingen zoals poliepen, ontstekingen of tumoren opsporen en eventueel direct behandelen of weefsel wegnemen voor verder onderzoek. Het onderzoek vindt meestal plaats om klachten te verklaren zoals bloedverlies, langdurige diarree of ter preventie bij verhoogd risico op darmkanker. Op onze pagina over medisch onderzoek lees je meer over andere soorten onderzoeken.
Bij een coloscopie lig je op je zij op een onderzoeksbank en wordt een dunne, flexibele slang via de anus voorzichtig in de dikke darm gebracht. Met de camera aan het uiteinde kan de arts het slijmvlies van de hele dikke darm bekijken. Indien nodig kunnen tijdens het onderzoek direct kleine ingrepen worden gedaan, zoals het verwijderen van poliepen of het nemen van biopten (stukjes weefsel voor onderzoek). Een coloscopie duurt meestal tussen de 20 en 45 minuten. Soms krijg je een licht kalmerend middel, maar het onderzoek kan ook zonder verdoving worden uitgevoerd.
Een goede voorbereiding is essentieel voor een geslaagde coloscopie. Enkele dagen voor het onderzoek krijg je duidelijke instructies over wat je mag eten en drinken. Vaak moet je een vezelarm dieet volgen en daarna laxeermiddelen innemen om de darmen volledig schoon te maken. Alleen met een schone darmwand kan de arts eventuele afwijkingen goed zien. Het is belangrijk om deze instructies strikt op te volgen voor een betrouwbaar onderzoek.
Hoewel een coloscopie doorgaans veilig is, kunnen er bijwerkingen optreden zoals een opgeblazen gevoel, soms lichte buikkrampen of een beetje bloedverlies na het verwijderen van een poliep. Ernstige complicaties zijn gelukkig zeldzaam, maar kunnen bestaan uit een perforatie (gaatje in de darmwand) of een heftige nabloeding. De kans hierop is klein, vooral als de coloscopie door een ervaren arts wordt uitgevoerd. Uiterst zelden treedt er een allergische reactie op het kalmeringsmiddel op.
Er zijn verschillende redenen om een coloscopie te laten uitvoeren. Het meest bekend is het opsporen van oorzaken van klachten zoals bloedverlies uit de anus, aanhoudende buikpijn of langdurige diarree. Ook kan de arts het onderzoek inzetten om te zoeken naar poliepen of tumoren, of voor controle bij mensen met een verhoogd risico op darmkanker, bijvoorbeeld door erfelijke belasting. Verder wordt het regelmatig gedaan ter nacontrole na een eerdere behandeling in de dikke darm of bij het monitoren van chronische darmziektes.
Naast een volledige coloscopie bestaan er ook alternatieven, afhankelijk van de aard van de klachten. Zo kan bij vermoeden van afwijkingen alleen in het laatste deel van de darm een sigmoïdoscopie worden gedaan. Verder is er de CT-colonografie (virtuele coloscopie), waarbij met een CT-scan het inwendige van de dikke darm in beeld wordt gebracht. Ook een ontlastingsonderzoek kan soms aanwijzingen geven voor afwijkingen, maar deze alternatieven zijn meestal niet zo nauwkeurig en bieden niet de mogelijkheid tot direct ingrijpen als dat nodig is. Op onze pagina’s over bloedonderzoek en urineonderzoek lees je meer over andere diagnostische alternatieven.
Na een coloscopie blijf je meestal nog kort onder observatie en kun je snel weer naar huis. De meeste mensen ervaren na het onderzoek wat winderigheid, een opgeblazen gevoel of lichte krampen door de lucht die tijdens het onderzoek in de darm is geblazen. Dit trekt doorgaans snel weg. Heb je een kalmerend of slaapmiddel gehad, dan mag je de rest van de dag niet werken of autorijden. In alle andere gevallen kun je je dagelijkse activiteiten vrijwel meteen hervatten.
Voor meer uitleg over medische onderzoeksprocedures kun je terecht op onze pagina’s zoals wat is een klinische studie of is medisch onderzoek veilig.
Krijg je na een coloscopie te maken met aanhoudende buikpijn, veel bloedverlies, koorts of aanhoudende misselijkheid? Neem dan altijd contact op met je arts. Zulke klachten kunnen wijzen op een complicatie, al is dat gelukkig zeldzaam. Twijfel je of je contact moet opnemen, doe dit bij voorkeur wel. Heb je vragen over een coloscopie of andere medische onderzoeken, bekijk dan zeker ook onze informatie over wanneer bloedonderzoek nodig is of wat is medisch onderzoek.
Geld op een wijze manier investeren, verdienen, besparen, beleggen, uitgeven, ontvangen én lenen met behulp van betrouwbaar onderzoek. Dat is de missie van de redactie van MAO. Wij onderzoeken de voor- en nadelen van instanties, aanbieders en banken en rapporteren onze bevindingen in heldere, begrijpbare taal. Gebruik de vele honderden artikelen in onze kennisbank voor je eigen doeleinden en bereik ze.
