Een tekort aan vitamine D kan klachten veroorzaken zoals vermoeidheid, spierzwakte, botpijn, spierkrampen en een verhoogde kans op infecties. Andere veelvoorkomende symptomen vitamine D tekort zijn depressieve gevoelens, haaruitval en in ernstige gevallen botverlies of osteoporose. Herkenning en tijdige behandeling van deze symptomen is belangrijk om gezondheidsproblemen te voorkomen. Lees hieronder meer over de belangrijkste signalen en wat je zelf kunt doen bij klachten.
Een vitamine D tekort geeft vaak subtiele en geleidelijk toenemende klachten. Veel mensen ervaren eerst een algemene moeheid of futloosheid die moeilijk te verklaren is. Later kunnen symptomen ontstaan zoals spierpijn, pijn aan gewrichten of botten en zwakkere spieren waardoor bewegen zwaarder voelt. Het immuunsysteem raakt ook sneller uit balans, wat zich uit in een grotere vatbaarheid voor verkoudheid, griep of andere infecties. Bij kinderen uit een vitamine D tekort zich soms in groeiproblemen of skeletafwijkingen; volwassenen lopen met name risico op botontkalking en botbreuken.
De grootste veroorzaker van een vitamine D tekort is onvoldoende zonlicht op de huid. Ook een donkere huid, hoge leeftijd, overgewicht, of onvoldoende vitamine D uit voeding kan bijdragen aan klachten. Groepen met verhoogde kans zijn bijvoorbeeld mensen die veel bedekkende kleding dragen (zoals een hoofddoek), zwangere vrouwen, jonge kinderen, veganisten en ouderen die weinig buiten komen of in instellingen wonen. In Nederland komt een tekort daardoor relatief vaak voor, vooral in de herfst en winter.
Vitamine D is van invloed op diverse processen in het lichaam, niet alleen spieren en botten. Depressieve gevoelens, een slechter humeur, concentratieproblemen of prikkelbaarheid komen regelmatig voor bij een tekort. Ook neurologische klachten zoals tintelingen of ‘zenuwpijn’ kunnen optreden als het tekort ernstig is. Minder bekend zijn haaruitval en langzame wondgenezing, die ook kunnen wijzen op onvoldoende vitamine D. Let zeker op deze signalen als je tot een risicogroep behoort of lang binnen zit.
Als je klachten zoals vermoeidheid, spierzwakte, botpijn of veelvuldig ziek zijn langere tijd aanhouden of erger worden, is het verstandig dit te bespreken bij de huisarts. Risicogroepen wordt geadviseerd alert te zijn op symptomen en zo nodig een vitamine D test via de huisarts te laten doen. De arts kan met bloedonderzoek het gehalte vitamine D bepalen en advies geven over supplementen of behandeling bij ernstige tekorten. Ook bij aanhoudende somberheid of onverklaarbare pijnklachten is een bezoek aan de huisarts zinvol.
Bij een vastgesteld tekort is dagelijks bijslikken met een supplement vaak het snelst effectief. Bepaalde voeding, zoals vette vis (zalm, makreel), eieren en (verrijkte) zuivelproducten zijn daarnaast goede bronnen. In de winter en bij weinig zon is suppletie extra belangrijk, ook als je gezond eet. Let op de aanbevolen dagelijkse doseringen en overleg met een arts als je twijfelt, zeker bij chronische klachten of als je medicatie gebruikt. Meer lezen over verschillende soorten testen? Kijk dan bij zelftest vitamine D of andere bloedonderzoek opties.
Veel mensen vragen zich af hoe snel ze verbetering merken na starten met suppletie. Meestal verdwijnen klachten als vermoeidheid of spierpijn binnen enkele weken, maar volledig herstel is afhankelijk van hoe laag de vitamine D spiegel was en hoe lang het tekort heeft geduurd. Ook zijn klachten in de zomer vaak minder aanwezig, dankzij meer zonlicht, dan in de winter. Wees zuinig met hoge doseringen: overleg altijd met een arts over de juiste dosis voor jouw situatie. Wil je meer weten over de symptomen vitamine D tekort en bij wie deze extra voorkomen? Bekijk dan onze uitgebreide informatie over testen, risicogroepen en behandeling.
Geld op een wijze manier investeren, verdienen, besparen, beleggen, uitgeven, ontvangen én lenen met behulp van betrouwbaar onderzoek. Dat is de missie van de redactie van MAO. Wij onderzoeken de voor- en nadelen van instanties, aanbieders en banken en rapporteren onze bevindingen in heldere, begrijpbare taal. Gebruik de vele honderden artikelen in onze kennisbank voor je eigen doeleinden en bereik ze.
