Spermaonderzoek: alles wat je wilt weten over het beoordelen van zaadkwaliteit
Een spermaonderzoek is een medisch onderzoek waarbij de kwaliteit van het zaad van een man wordt beoordeeld op onder andere het aantal zaadcellen, de beweeglijkheid en de vorm hiervan. Het onderzoek wordt meestal uitgevoerd bij een kinderwens als het niet lukt om zwanger te worden. De uitkomst van het spermaonderzoek geeft inzicht in mogelijke oorzaken van verminderde vruchtbaarheid.
Spermaonderzoek: zo werkt het onderzoek stap voor stap
Een spermaonderzoek start meestal op verwijzing van een arts of fertiliteitskliniek. Na het plannen van de afspraak krijg je het advies om enkele dagen geen zaadlozing te hebben voor een betrouwbaar resultaat. Tijdens het onderzoek wordt het sperma opgevangen in een potje en geanalyseerd in een laboratorium. Binnen enkele werkdagen volgt doorgaans de uitslag, inclusief uitleg over het aantal, de beweeglijkheid en de vorm van de zaadcellen.
Waarom kies je voor een spermaonderzoek bij vruchtbaarheidsproblemen?
Bij een onvervulde kinderwens of wanneer een zwangerschap uitblijft na een jaar proberen, is een spermaonderzoek vaak een van de eerste stappen. Dit onderzoek maakt snel duidelijk of er problemen zijn met de zaadkwaliteit. Vroegtijdige duidelijkheid helpt om gericht verder te onderzoeken of behandelen, en voorkomt onnodig wachten of onzekerheid bij beide partners.
Welke factoren worden getest tijdens een spermaonderzoek?
In het laboratorium wordt sperma onderzocht op verschillende factoren: volume, het aantal zaadcellen per milliliter, de beweeglijkheid (motiliteit) en de vorm (morfologie). Ook let men op zuurgraad, kleur en het voorkomen van afwijkende cellen of bacteriën. Volgens de WHO-normen zijn gezonde waarden minimaal 15 miljoen zaadcellen per milliliter, 40% beweeglijk en minimaal 4% normaal van vorm.
Wat betekent de uitslag van een spermaonderzoek?
Na het spermaonderzoek bespreekt de arts uitgebreid de uitslag met je. Een afwijkend resultaat betekent niet direct dat zwangerschap onmogelijk is, maar de kans op spontane bevruchting kan kleiner zijn. Soms is aanvullend onderzoek nodig, bijvoorbeeld naar hormonale of genetische oorzaken. Bij een normale uitslag wordt vaak geadviseerd om nog enige maanden af te wachten of vrouwelijk onderzoek in te zetten naar mogelijke oorzaken.
Hoe bereid je je optimaal voor op een spermaonderzoek?
Voor een betrouwbaar spermaonderzoek is het advies om 2 tot 5 dagen voor het inleveren geen zaadlozing te hebben. Vermijd alcohol en drugs vlak voor het onderzoek, want deze kunnen de spermakwaliteit tijdelijk verslechteren. Zorg daarnaast voor gezonde voeding en voldoende beweging om de kans op betrouwbare en goede resultaten te vergroten.
Veelgestelde vragen over spermaonderzoek
- Is een spermaonderzoek pijnlijk?
Nee, het onderzoek is geheel pijnloos. Het sperma wordt meestal met masturbatie opgevangen in een potje.
- Hoelang duurt het voor je de uitslag van een spermaonderzoek krijgt?
Je ontvangt de uitslagen meestal binnen enkele werkdagen via je arts.
- Kan je voor een spermaonderzoek gewoon thuis sperma inleveren?
Dit verschilt per laboratorium. Thuisopvang mag soms, mits het snel wordt afgeleverd, maar vaak vindt het onderzoek plaats op locatie.
Spermaonderzoek als startpunt bij kinderwens
Een spermaonderzoek helpt bij een uitblijvende zwangerschap om snel duidelijkheid te krijgen over de mannelijke vruchtbaarheid. Dit onderzoek is laagdrempelig, veilig en geeft direct inzicht waarop het vervolgtraject kan worden afgestemd. Zo weet je dankzij het spermaonderzoek snel waar je aan toe bent in jullie kinderwenstraject. Ontdek hoe andere medische onderzoeken werken of lees meer over klinische studies en vruchtbaarheid voor aanvullende informatie.