Een uitstrijkje is een medisch onderzoek waarbij met een borsteltje of spateltje cellen van de baarmoederhals worden verzameld om te controleren op afwijkingen die kunnen wijzen op baarmoederhalskanker of een voorstadium daarvan. Het onderzoek verloopt meestal snel en vrijwel pijnloos. Vrouwen tussen de 30 en 60 jaar krijgen automatisch een uitnodiging voor een uitstrijkje, omdat het een belangrijke rol speelt in de vroege opsporing en preventie van baarmoederhalskanker. Wil je meer weten over medisch onderzoek? Lees dan ook eens het artikel wat is medisch onderzoek.
Wanneer je een uitstrijkje laat maken, neem je plaats op een onderzoeksbank. De arts of assistent brengt een speculum – ook wel eendenbek genoemd – in de vagina om de baarmoederhals goed zichtbaar te maken. Met een speciaal borsteltje worden vervolgens cellen van de baarmoederhals afgenomen. Deze cellen worden in het laboratorium onderzocht, onder andere op de aanwezigheid van een HPV-infectie of tekenen van beginnende baarmoederhalskanker. Het onderzoek duurt meestal maar een paar minuten en je kunt na afloop direct weer naar huis.
Een uitstrijkje is een eenvoudige maar effectieve manier om vroegtijdige veranderingen of afwijkingen aan de baarmoederhals op te sporen. Vroege opsporing van baarmoederhalskanker of een voorstadium daarvan zorgt ervoor dat eventuele behandelingen vaak minder ingrijpend zijn en de kans op volledig herstel groter is. Door op tijd een uitstrijkje te laten doen, verklein je de kans op ernstige gezondheidsproblemen in de toekomst. Preventie en vroege detectie zijn de sleutel tot een langere en gezondere levensduur.
In Nederland ontvangen vrouwen vanaf 30 jaar tot en met 60 jaar elke vijf jaar een oproep voor het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker. Deze uitnodiging wordt automatisch toegestuurd. Buiten het bevolkingsonderzoek om kun je altijd een uitstrijkje aanvragen bij de huisarts als je klachten hebt, zoals bloedverlies buiten je menstruatie, afscheiding of pijn tijdens het vrijen. Het is belangrijk om dergelijke klachten serieus te nemen en tijdig een arts te raadplegen voor advies en eventueel onderzoek.
Voor een uitstrijkje is geen uitgebreide voorbereiding nodig. Het is echter prettig als je niet menstrueert tijdens het onderzoek, omdat dit de uitslag kan beïnvloeden. Trek comfortabele kleding aan, zodat je gemakkelijker kunt uitkleden voor het onderzoek. Na afloop van het uitstrijkje kun je wat licht bloedverlies opmerken, wat meestal vanzelf binnen een dag verdwijnt. Heb je meer klachten na het onderzoek? Neem dan contact op met je huisarts voor overleg.
De uitslag van het uitstrijkje geeft aan of er afwijkende cellen zijn gevonden en of er sprake is van een HPV-infectie. Meestal ontvang je binnen enkele weken bericht over de resultaten. Afhankelijk van de uitslag kan je worden doorverwezen voor verder onderzoek, of kan het raadzaam zijn na een bepaalde periode een nieuwe controle uit te voeren. In de meeste gevallen zijn er geen afwijkingen, maar soms is aanvullende controle nodig om de gezondheid van de baarmoederhals goed te bewaken.
Veel vrouwen vragen zich af of een uitstrijkje pijn doet. In de meeste gevallen is het onderzoek slechts een beetje ongemakkelijk, maar niet echt pijnlijk. Je mag het onderzoek altijd weigeren; een uitstrijkje is niet verplicht. Voor het bevolkingsonderzoek wordt het echter wel sterk aangeraden omdat het kan bijdragen aan het vroegtijdig opsporen van baarmoederhalskanker. Wil je meer weten over klinische studies? Lees dan het artikel wat is een klinische studie.
Ook buiten het reguliere bevolkingsonderzoek kun je een uitstrijkje laten maken, bijvoorbeeld als je klachten hebt zoals onverklaarbaar bloedverlies, afwijkende afscheiding of pijn tijdens seksualiteit. In deze gevallen kun je direct contact opnemen met de huisarts, die kan beoordelen of een uitstrijkje of ander onderzoek nodig is. Zo’n uitstrijkje helpt om oorzaken uit te sluiten en snel een passende behandeling in te zetten. Wil je meer weten over medische onderzoeken bij specifieke klachten? Kijk dan ook eens naar symptomen bloedarmoede of symptomen schildklier problemen.
Een uitstrijkje is dus een belangrijk onderdeel van het bevolkingsonderzoek en kan bijdragen aan de vroege opsporing van baarmoederhalskanker. Door regelmatig een uitstrijkje te laten maken, verklein je risico’s en zorg je goed voor je gezondheid. Wil je alles weten over wat is een uitstrijkje of andere medische onderzoeken? Bekijk dan het overzicht van onderzoeken op deze site.
Geld op een wijze manier investeren, verdienen, besparen, beleggen, uitgeven, ontvangen én lenen met behulp van betrouwbaar onderzoek. Dat is de missie van de redactie van MAO. Wij onderzoeken de voor- en nadelen van instanties, aanbieders en banken en rapporteren onze bevindingen in heldere, begrijpbare taal. Gebruik de vele honderden artikelen in onze kennisbank voor je eigen doeleinden en bereik ze.
