Prenatale screening: alles wat je moet weten
Prenatale screening is een onderzoek tijdens de zwangerschap waarbij wordt gekeken of er aanwijzingen zijn voor een verhoogde kans op een kindje met een chromosoomafwijking, zoals het syndroom van Down, of bepaalde lichamelijke afwijkingen. De screening bestaat uit testen zoals de NIPT en de 13- en 20-wekenecho. De tests zijn vrijwillig en geven alleen een indicatie, geen definitieve uitslag. Wil je meer weten over gerelateerde medische onderzoeken? Lees dan het artikel wat is medisch onderzoek.
Wat houdt prenatale screening precies in en waarom wordt het aangeboden?
Prenatale screening is bedoeld om vroegtijdig inzicht te geven in de gezondheid van het ongeboren kind. Door middel van niet-invasieve tests kunnen aanstaande ouders geïnformeerd worden over mogelijke afwijkingen, zodat ze willen kunnen nadenken over vervolgstappen en keuzes tijdens de zwangerschap. De tests zijn veilig voor zowel moeder als kind en worden meestal aangeboden in het eerste en tweede trimester. De belangrijkste reden voor het aanbod van prenatale screening is het geven van keuzevrijheid en tijdige voorbereiding voor ouders.
Welke soorten prenatale screening zijn er allemaal?
In Nederland zijn de NIPT (Niet-Invasieve Prenatale Test) en structurele echo’s het meest gebruikelijk. De NIPT wordt uitgevoerd met een bloedtest en spoort chromosoomafwijkingen zoals het syndroom van Down op. De 13-wekenecho detecteert vroege ernstige lichamelijke afwijkingen, terwijl de 20-wekenecho gericht is op structurele afwijkingen in de ontwikkeling van het kind. Met deze methoden krijgen ouders een zo compleet mogelijk beeld van de gezondheid van hun baby. Voor meer uitleg over verschillende onderzoeksmethoden kun je kijken op hoe werkt bloedonderzoek.
Hoe verloopt het prenatale screening traject in Nederland?
Bij de eerste controle legt de verloskundige of gynaecoloog uitgebreid uit wat prenatale screening inhoudt. Aanstaande ouders maken vervolgens zelf een keuze of ze de NIPT, de 13-wekenecho en/of de 20-wekenecho willen doen. De resultaten worden altijd persoonlijk besproken door de zorgverlener. Komen er opvallende uitslagen naar voren, dan kan aanvullend onderzoek worden aangeboden, zoals een vruchtwaterpunctie of vlokkentest. Wil je meer weten over bijvoorbeeld DNA-onderzoek? Bekijk dan het artikel hoe werkt DNA-onderzoek.
Wat zijn de voor- en nadelen van prenatale screening?
Een groot voordeel van prenatale screening is dat je tijdig informatie krijgt over de gezondheid van je baby. Dit kan helpen om beter voor te bereiden op de komst van je kind of om lastige keuzes weloverwogen te maken. Nadelen zijn dat screening soms onzekerheid en zorgen met zich mee kan brengen, zeker als er vervolgonderzoek nodig is. Bepaalde vervolgtesten, zoals een vruchtwaterpunctie, brengen bovendien een klein risico op een miskraam mee. Goede voorlichting en begeleiding zijn daarom essentieel bij het maken van een keuze rondom prenatale screening.
Wanneer kies je wel of niet voor prenatale screening?
Het wel of niet kiezen voor prenatale screening hangt sterk af van persoonlijke voorkeur, achterliggende overtuigingen en levenssituatie. Sommige ouders willen graag alle beschikbare informatie over hun ongeboren kind, terwijl anderen deze kennis liever vermijden. Het is belangrijk om jouw wensen en eventuele zorgen altijd te bespreken met je verloskundige, zodat je een weloverwogen keuze kunt maken waar jij achterstaat. Meer over dit onderwerp lees je in het artikel zelftest zwangerschap.
Of je nu kiest voor volledige prenatale screening of niet, het handigste is altijd goed geïnformeerd te zijn over de mogelijkheden en het nut van prenatale screening.