Een psa test is een bloedonderzoek waarmee de hoeveelheid prostaat-specifiek antigeen (PSA) in het bloed wordt gemeten. Deze test wordt vooral uitgevoerd door artsen om te onderzoeken of er aanwijzingen zijn voor prostaatproblemen, zoals prostaatkanker of een vergrote prostaat. De uitslag van de test geeft een beeld van het PSA-gehalte, wat behulpzaam kan zijn bij het stellen van een diagnose of het volgen van het verloop van een behandeling. Lees ook hoe een bloedonderzoek werkt voor aanvullende informatie over laboratoriumtesten.
Tijdens een psa test wordt er een kleine hoeveelheid bloed afgenomen uit de arm, meestal door een laborant of praktijkassistente. Dit bloedmonster wordt daarna geanalyseerd op de hoeveelheid prostaat-specifiek antigeen. Het resultaat van deze test wordt uitgedrukt in nanogram per milliliter (ng/ml), waarmee het PSA-gehalte in het bloed duidelijk inzichtelijk wordt gemaakt. De procedure is doorgaans binnen enkele minuten afgerond en nagenoeg pijnloos.
Een psa test wordt aangeraden bij mannen die symptomen ervaren die kunnen wijzen op prostaatproblemen, zoals veelvuldige aandrang tot plassen, een verzwakte urinestraal of bloed in de urine. Daarnaast kunnen mannen met een verhoogde kans op prostaatkanker, bijvoorbeeld door erfelijke belasting, baat hebben bij het laten uitvoeren van deze test. Het is verstandig om klachten altijd te bespreken met je huisarts, zodat die kan bepalen of een test nodig is. Voor meer uitleg over het belang van medische onderzoeken kun je terecht op de pagina over medische onderzoeken.
De psa test kan waardevolle informatie geven, maar een verhoogde waarde betekent niet per definitie dat er sprake is van prostaatkanker. Ook een ontsteking of goedaardige vergroting van de prostaat (BPH) kan het PSA-niveau verhogen. Het is daarom belangrijk dat de uitslag altijd geïnterpreteerd wordt door een arts, die kan adviseren over vervolgonderzoek of controles. Meer informatie over de betrouwbaarheid van bloedonderzoek vind je op onze pagina hoe betrouwbaar bloedonderzoek is.
Als de uitslag van je psa test verhoogd is, kan dat verschillende oorzaken hebben. Een hoge waarde kan wijzen op prostaatkanker, maar ook op een goedaardige prostaatvergroting (BPH) of op een prostaatontsteking. Om vast te stellen wat de precieze oorzaak is, zal de arts meestal extra onderzoeken voorstellen. Het is dus belangrijk om niet direct te schrikken van een hoge uitslag en altijd het advies van je arts op te volgen.
Het voordeel van een psa test is dat potentiële prostaatproblemen vaak in een vroeg stadium opgespoord kunnen worden. Hierdoor is het mogelijk om snel in te grijpen als dat nodig is. Een nadeel is echter dat de test niet perfect is; niet altijd wordt onderscheid gemaakt tussen goedaardige en kwaadaardige aandoeningen. Daardoor kan het voorkomen dat er onnodig vervolgonderzoek wordt gedaan, wat tot onrust kan leiden.
Na een afwijkende psa test uitslag bespreekt de arts samen met jou de vervolgstappen. Dit kan bijvoorbeeld betekenen dat de test na een bepaalde periode herhaald wordt, of dat er beeldvormend onderzoek (zoals een MRI) wordt ingezet. Soms is een prostaatbiopsie nodig om met zekerheid een diagnose te kunnen stellen. De verdere aanpak hangt af van jouw persoonlijke situatie, klachten en medische voorgeschiedenis.
Meer vragen? Lees alles over hoe bloedonderzoek werkt.
De psa test is een relatief eenvoudige bloedtest die kan helpen bij het opsporen van prostaatproblemen, maar geeft geen definitieve diagnose. Bespreek altijd met je huisarts of het zinvol is om een psa test te laten doen, zeker als je klachten hebt of prostaatkanker in de familie voorkomt. Zo kun je samen afwegen of deze test in jouw situatie het juiste is. Ook andere gerichte onderzoeken zijn mogelijk, bekijk bijvoorbeeld wanneer bloedonderzoek nodig is in jouw situatie. De psa test blijft een belangrijk hulpmiddel bij vroege opsporing van prostaatproblemen.
Geld op een wijze manier investeren, verdienen, besparen, beleggen, uitgeven, ontvangen én lenen met behulp van betrouwbaar onderzoek. Dat is de missie van de redactie van MAO. Wij onderzoeken de voor- en nadelen van instanties, aanbieders en banken en rapporteren onze bevindingen in heldere, begrijpbare taal. Gebruik de vele honderden artikelen in onze kennisbank voor je eigen doeleinden en bereik ze.
