Schildklier afwijkingen komen voor wanneer de schildklier te traag (hypothyreoïdie) of te snel (hyperthyreoïdie) werkt of wanneer er knobbels en vergrotingen ontstaan. De klachten kunnen uiteenlopen van vermoeidheid en gewichtstoename tot hartkloppingen en stemmingswisselingen. Schildklier afwijkingen worden meestal vastgesteld met bloedonderzoek en lichamelijk onderzoek.
Schildklier afwijkingen: wat zijn de meest voorkomende symptomen en oorzaken?
Schildklier afwijkingen kunnen zorgen voor zowel lichamelijke als geestelijke klachten. Symptomen als vermoeidheid, verandering in hartslag, aankomen of afvallen, kouwelijkheid of hitte-intolerantie, haaruitval en een wisselend humeur zijn veelvoorkomend. De achterliggende oorzaken verschillen per persoon, maar auto-immuunziekten zoals de ziekte van Hashimoto en de ziekte van Graves staan bovenaan. Daarnaast kunnen jodiumtekort en erfelijke factoren een rol spelen, en soms is er geen duidelijke oorzaak te vinden. Wil je meer weten over bijvoorbeeld hormonentesten bij schildklieraandoeningen? Lees dan verder over het doen van een hormonentest.
Soorten schildklier afwijkingen en hun kenmerken
Er bestaan verschillende soorten schildklier afwijkingen, elk met hun eigen kenmerken. Hypothyreoïdie, oftewel een traag werkende schildklier, uit zich doorgaans in traagheid, snel koud hebben, en gewichtstoename. Hyperthyreoïdie, daarentegen, zorgt juist voor klachten als gejaagdheid, onrust, gewichtsverlies en hartkloppingen. Ook kunnen fysieke afwijkingen optreden, zoals struma (een zichtbare vergroting van de schildklier) of knobbels, die niet altijd tot klachten hoeven te leiden. Meer over de symptomen van schildklierproblemen lees je op onze pagina over symptomen van schildklierproblemen.
Schildklier afwijkingen: hoe wordt de diagnose gesteld?
Het stellen van de diagnose bij een schildklier afwijking begint meestal met bloedonderzoek naar de waarden van TSH, T3 en T4. Dit onderzoek kan aangeven of de schildklier te langzaam of juist te snel werkt. Aanvullende onderzoeken zoals echografie of een fijnenaaldbiopsie worden ingezet als de arts knobbels of opvallende vergrotingen ontdekt. Huisartsen en internisten beoordelen op basis van deze resultaten wat de oorzaak is en welke behandelmogelijkheden er zijn. Wil je precies weten hoe dit onderzoek werkt? Bekijk dan onze uitgebreide uitleg over bloedonderzoek.
Behandeling van schildklier afwijkingen: medicatie, operatie of afwachten?
De behandeling van een schildklier afwijking hangt af van het soort en de ernst van de afwijking. Bij hypothyreoïdie wordt meestal medicatie in de vorm van levothyroxine voorgeschreven voor het aanvullen van het schildklierhormoon. Hyperthyreoïdie vraagt juist om remmende medicijnen, radioactief jodium of soms een operatie om een deel van de schildklier te verwijderen. Knobbels of een vergrote schildklier die geen klachten geven, worden vaak enkel gecontroleerd. Bij groei of klachten kan gekozen worden voor een operatie. Meer over behandelingen vind je ook op onze pagina over medisch onderzoek.
Schildklier afwijkingen en het belang van nazorg en controle
Nazorg en periodieke controle zijn cruciaal voor mensen met schildklier afwijkingen. Vaak zijn regelmatige bloedcontroles en bijstelling van de medicatie nodig om klachten zoals vermoeidheid, hartritmestoornissen of stemmingswisselingen te voorkomen. Goede begeleiding en heldere uitleg van artsen dragen bij aan een prettiger leven met een schildklieraandoening. Meer weten over controles, bloedwaardes en monitoring? Bezoek dan ook onze pagina over zelf bloedwaardes testen. Door alert te zijn op symptomen en regelmatig te controleren, behoud je de regie bij schildklier afwijkingen.