Als je leverwaarden te hoog zijn, betekent dit dat bepaalde stoffen die door je lever worden geproduceerd of afgebroken, in een te hoge concentratie in je bloed aanwezig zijn. Dit kan een signaal zijn van een leveraandoening, invloed van medicijngebruik of overmatig alcoholgebruik. Het is belangrijk om samen met je arts de oorzaak op te sporen, zodat eventueel verder bloedonderzoek of aanpassingen in leefstijl of medicatie kunnen worden geadviseerd.
In de meeste gevallen merk je niet direct aan duidelijke klachten dat je leverwaarden verhoogd zijn. Soms treden er symptomen op zoals aanhoudende vermoeidheid, een gele verkleuring van je huid of oogwit (geelzucht), jeuk of pijn rechts boven in de buik. Vaak worden verhoogde leverwaarden gevonden via routine bloedonderzoek, soms naar aanleiding van milde, onverklaarde klachten.
Er zijn verschillende oorzaken bekend voor verhoogde leverwaarden. Veelvoorkomende oorzaken zijn overmatig alcoholgebruik, bepaalde medicijnen, virale infecties zoals hepatitis, overgewicht en diabetes. Ook een ongezond voedingspatroon, een vetlever, veelvuldig gebruik van pijnstillers zoals paracetamol, of een auto-immuunziekte kunnen een rol spelen. Soms is de precieze oorzaak lastig te achterhalen en is aanvullend medisch onderzoek nodig.
Wanneer een arts je leverwaarden beoordeelt, kijkt hij vooral naar bepaalde enzymen en stoffen zoals ALAT, ASAT, gamma-GT, AF (alkalisch fosfatase), bilirubine en LDH. Zijn deze waarden in het bloed verhoogd, dan kan dat wijzen op overbelasting of schade van de lever. De specifieke afwijkingen geven de arts richting bij het bepalen van de oorzaak en mogelijke ernst van het probleem.
Als blijkt dat jouw leverwaarden te hoog zijn, is het verstandig om alcoholgebruik te stoppen en medicijnen alleen te nemen in overleg met de arts. Ook kun je gezonde leefstijlkeuzes maken met bijvoorbeeld meer bewegen en gezonder eten. Overleg altijd met je huisarts of specialist wat in jouw geval de (mogelijke) oorzaak is en welke aanvullende leverfunctieonderzoek of andere testen nodig zijn. In sommige gevallen is verdere behandeling, medicatie of verwijzing naar een specialist nodig.
Het aanpassen van je leefstijl kan een positief effect hebben op je leverwaarden. Gezonde voeding, regelmatige beweging, het vermijden van alcohol en het matigen van medicijnen kunnen allemaal helpen om de waarden te verlagen. Soms zie je na enkele weken al verbetering. Bespreek dit wel altijd met je arts, zodat de leverwaarden regelmatig gecontroleerd kunnen worden via een zelftest bloedwaarden of op het spreekuur.
Bij ernstige klachten zoals geelzucht, plotselinge en heftige buikpijn, aanhoudende misselijkheid, donkere urine of heel lichte ontlasting moet je onmiddellijk contact opnemen met een arts. Zulke symptomen kunnen wijzen op een acute leverstoornis, waarbij snelle medische hulp nodig is. Twijfel je over de ernst van je klachten? Neem dan altijd het zekere voor het onzekere en laat je beoordelen door een professional.
Welke medicijnen veroorzaken leverwaarden te hoog?
Bepaalde medicijnen zoals paracetamol, sommige antibiotica, anti-epileptica en cholesterolremmers kunnen verhoogde leverwaarden geven. Overleg altijd met je arts als je leverwaarden stijgen en je medicatie gebruikt.
Hoe lang duurt het voordat leverwaarden herstellen?
Dat hangt af van de oorzaak. Soms dalen de waardes al binnen enkele weken bij aanpassing van leefstijl of stoppen van medicijnen, maar het kan ook langer duren.
Is leverwaarden te hoog altijd ernstig?
Nee, niet in alle gevallen is het meteen ernstig. Kleine tijdelijke verhogingen kunnen onschuldig zijn, toch is het altijd belangrijk samen met een arts de oorzaak te achterhalen.
Kun je zonder klachten toch leverwaarden te hoog hebben?
Ja, dat is zeker mogelijk. Veel mensen hebben geen symptomen bij verhoogde leverwaarden, waardoor het vaak pas toevallig ontdekt wordt tijdens bloedonderzoek.
Heb je leverwaarden te hoog en wil je weten wat het precies betekent en wat je kunt doen? Raadpleeg altijd je arts voor een passende diagnose en behandeling.
Geld op een wijze manier investeren, verdienen, besparen, beleggen, uitgeven, ontvangen én lenen met behulp van betrouwbaar onderzoek. Dat is de missie van de redactie van MAO. Wij onderzoeken de voor- en nadelen van instanties, aanbieders en banken en rapporteren onze bevindingen in heldere, begrijpbare taal. Gebruik de vele honderden artikelen in onze kennisbank voor je eigen doeleinden en bereik ze.
