De alat waarde geeft aan hoeveel van het leverenzym alanine-aminotransferase (ALAT) in het bloed aanwezig is. Normaal gesproken ligt deze waarde voor volwassenen tussen de 5 en 45 U/l (units per liter). Een verhoogde alat waarde kan wijzen op schade aan de lever of een leveraandoening. Wil je weten hoe bloedonderzoek werkt? Bekijk dan ook hoe werkt bloedonderzoek.
Alat staat voor alanine-aminotransferase, een enzym dat vooral voorkomt in levercellen. Wanneer levercellen beschadigd raken, komt alat in het bloed terecht. Artsen meten deze waarde om te controleren hoe gezond je lever is. Een afwijkende alat waarde kan soms op een onderliggende aandoening wijzen. Op onze pagina leverfunctieonderzoek lees je meer over alle leverwaarden.
Bij een verhoogde alat waarde zijn doorgaans levercellen beschadigd. Dat kan bijvoorbeeld door een virusinfectie zoals hepatitis, overmatig alcoholgebruik, bepaalde medicijnen of vetophoping in de lever. Hoe hoger de gemeten waarde, hoe groter de kans op serieuze leverproblemen. Maar artsen letten altijd op het totaalbeeld en andere bloedwaarden.
De normale alat waarde voor volwassenen ligt meestal tussen de 5 en 45 U/l. Licht verhoogde waarden komen bij veel mensen voor en zijn niet altijd direct reden tot zorg. Sterk verhoogde waarden (boven de 150 U/l) wijzen vaak op een ernstige leveraandoening en maken verder onderzoek noodzakelijk. Ligt jouw waarde buiten de referentie? Overleg dan altijd met een arts.
Er zijn verschillende oorzaken voor een te hoge alat waarde. De meest voorkomende zijn leverontsteking (hepatitis), overmatig alcoholgebruik, geneesmiddelen zoals paracetamol bij overdosering, vetophoping in de lever (non-alcoholische leververvetting) en galwegproblemen. Ook sommige zeldzame erfelijke ziekten kunnen de waarde verhogen. Lees meer over symptomen bij een zieke lever op symptomen leverproblemen.
De arts kan de alat waarde laten onderzoeken bij klachten zoals aanhoudende moeheid, buikpijn of geelzucht. Mensen met risicofactoren, zoals overgewicht of veelvuldig alcoholgebruik, krijgen deze test vaak preventief. Ook bij controle van chronische ziekten of bij gebruik van bepaalde medicijnen wordt deze waarde regelmatig bekeken. Meer weten over de aanleiding voor laboratoriumtests? Zie wanneer bloedonderzoek nodig.
Is de alat waarde slechts licht verhoogd? Dan volgt meestal een herhaalonderzoek of een uitgebreider bloedonderzoek. Artsen proberen zo de oorzaak op te sporen. Bij sterk verhoogde waarden word je doorgaans verwezen naar een specialist, bijvoorbeeld een maag-darm-leverarts, voor verder onderzoek en behandeling. De arts kijkt daarbij ook naar je algemene gezondheidssituatie.
Je kunt zelf bijdragen aan het gezond houden van je lever door risicofactoren te verminderen. Drink zo min mogelijk alcohol, eet gezond en gevarieerd, gebruik medicijnen alleen op doktersadvies en voorkom overgewicht. Soms kan je arts aanvullende adviezen of medicatie geven om leverproblemen te behandelen of te voorkomen. Lees ook wat is medisch onderzoek voor tips over gezond leven.
De alat waarde is een belangrijke indicator voor de gezondheid van je lever. Een verhoogde waarde hoeft niet direct te betekenen dat er ernstige leverproblemen zijn, maar het is wel raadzaam om de oorzaak te laten onderzoeken. Neem bij twijfel altijd contact op met je huisarts om je leverfunctie en je alat waarde goed te laten beoordelen.
Geld op een wijze manier investeren, verdienen, besparen, beleggen, uitgeven, ontvangen én lenen met behulp van betrouwbaar onderzoek. Dat is de missie van de redactie van MAO. Wij onderzoeken de voor- en nadelen van instanties, aanbieders en banken en rapporteren onze bevindingen in heldere, begrijpbare taal. Gebruik de vele honderden artikelen in onze kennisbank voor je eigen doeleinden en bereik ze.
