Verhoogde leverenzymen zijn vaak een aanwijzing dat de lever onder druk staat of mogelijk beschadigd is. In veel gevallen hoeft een lichte verhoging niet direct op een ernstige ziekte te wijzen, maar het is wel verstandig om na te gaan wat de oorzaak zou kunnen zijn. Bekende oorzaken zijn medicijngebruik, alcohol, leververvetting en virale infecties van de lever. Het is belangrijk om bij twijfel contact op te nemen met een arts en risicofactoren serieus te nemen. Meer weten over de werking van je lever? Bekijk de uitleg over leverfunctieonderzoek.
Als bij een bloedtest blijkt dat je leverenzymen verhoogd zijn, betekent dit dat bepaalde markerstoffen die normaal gesproken in de lever zitten, nu in grotere hoeveelheden in het bloed terechtkomen. De enzymen die vaak onderzocht worden, zijn onder andere ALAT, ASAT, Gamma GT en AF. Een stijging kan komen door irritatie of schade aan de lever, bijvoorbeeld door vetstapeling, alcoholgebruik, bepaalde medicijnen of infecties zoals hepatitis. Elke oorzaak geeft een iets ander patroon aan leverwaarden, waarmee een arts beter kan inschatten waar het probleem ligt.
Niet iedereen met verhoogde leverenzymen heeft duidelijke klachten. In veel gevallen merk je helemaal niets van een licht verhoogde waarde. Wanneer de verhoging sterker is of er een onderliggende leveraandoening is, kunnen klachten optreden als vermoeidheid, jeuk, misselijkheid, pijn in de rechterbovenbuik of geelzucht (gele huid en ogen). Wees alert op deze symptomen en bespreek ze altijd met een arts als ze zich voordoen. Lees hier meer over symptomen van leverproblemen.
Er zijn verschillende redenen waarom iemand te maken krijgt met verhoogde leverenzymen. Veelvoorkomende oorzaken zijn leververvetting (non-alcoholische leververvetting), chronisch of overmatig alcoholgebruik, bijwerkingen van medicijnen zoals paracetamol of statines, en virale infecties zoals hepatitis B of C. Daarnaast zijn aandoeningen zoals diabetes en obesitas belangrijke risicofactoren. Een ongezonde leefstijl verhoogt de kans op leverproblemen significant.
Wanneer je verhoogde leverenzymen hebt, kan de arts extra bloedonderzoek inzetten om te achterhalen wat er aan de hand is. Naast de standaard leverenzymen worden vaak ook andere leverwaarden zoals bilirubine, albumine en stollingsfactoren gemeten. Soms krijgt de patiënt een echo van de lever om eventuele afwijkingen te kunnen zien. Op basis van deze informatie bepaalt de arts welk vervolgonderzoek of behandeling nodig is. Lees meer over bloedonderzoek en welke testen mogelijk zijn.
In veel gevallen kunnen milde verhogingen van leverenzymen herstellen door het aanpassen van de leefstijl. Denk aan gezonder eten, afvallen bij overgewicht, stoppen met alcohol en drugs, en voorzichtig zijn met medicijngebruik. Als er sprake is van een onderliggende ziekte, moet deze uiteraard behandeld worden. Stop nooit met medicijnen of behandelingen zonder overleg met je arts. Een gezonde leefstijl is de basis om je lever gezond te houden.
Het is belangrijk om direct een arts in te schakelen als je klachten krijgt zoals geelzucht, hevige pijn rechts bovenin de buik, langdurige onverklaarbare vermoeidheid of donkere urine. Ook mensen met risicofactoren als overgewicht, diabetes of langdurig medicatiegebruik doen er verstandig aan hun leverwaarden te laten controleren. Een arts kan beoordelen of verder onderzoek nodig is en voorkomen dat een eventueel ernstige oorzaak over het hoofd wordt gezien. Lees wanneer bloedonderzoek nodig is.
Hoe lang duren verhoogde leverenzymen?
Bij milde verhogingen kan het enkele weken tot maanden duren voordat de leverwaarden weer normaliseren, zeker nadat de oorzaak is aangepakt. Bij chronische aandoeningen of als de leefstijl niet verandert, kunnen de waarden langer verhoogd blijven.
Zijn verhoogde leverenzymen ernstig?
Lichte of tijdelijke verhogingen zijn vaak onschuldig, maar aanhoudend hoge waarden kunnen wijzen op een onderliggende leverziekte die aandacht nodig heeft. Blijf alert op klachten en laat je goed informeren door je arts.
Verhoogde leverenzymen wijzen vaak op een onschuldige verstoring, maar kunnen ook het teken zijn van een leveraandoening die behandeling vraagt. Let op je leefstijl, vermijd overmatig gebruik van alcohol en medicijnen, en controleer regelmatig je bloedwaarden. Neem bij twijfel altijd contact op met je huisarts. Zo kun je eventuele schade voorkomen. Meer informatie over verhoogde leverenzymen en het beloop van leverwaarden vind je ook via zelftest bloedwaarden.
Geld op een wijze manier investeren, verdienen, besparen, beleggen, uitgeven, ontvangen én lenen met behulp van betrouwbaar onderzoek. Dat is de missie van de redactie van MAO. Wij onderzoeken de voor- en nadelen van instanties, aanbieders en banken en rapporteren onze bevindingen in heldere, begrijpbare taal. Gebruik de vele honderden artikelen in onze kennisbank voor je eigen doeleinden en bereik ze.
