Een mammografie is een röntgenonderzoek van de borst waarmee afwijkingen zoals knobbeltjes of tumoren vroegtijdig kunnen worden opgespoord. Dit onderzoek wordt vooral ingezet bij het vroegtijdig herkennen van borstkanker, vaak binnen het bevolkingsonderzoek of na verwijzing van een arts. De gehele procedure is snel en in de meeste gevallen binnen 15 minuten afgerond, waardoor de belasting voor de patiënt minimaal is.
Tijdens een mammografie word je gevraagd om het bovenlichaam te ontbloten waarna de laborant elke borst één voor één onderzoekt. De borst wordt tussen twee platen geplaatst en enkele seconden aangedrukt om scherpe röntgenbeelden te maken. Deze druk is nodig om zoveel mogelijk detail op de foto’s te krijgen, maar kan kort gevoelig aanvoelen. Het belang van een mammografie is groot: het is momenteel de meest effectieve methode om borstkanker in een vroeg stadium op te sporen, wat de kans op succesvolle behandeling aanzienlijk vergroot.
Met name vrouwen tussen de 50 en 75 jaar ontvangen iedere twee jaar een uitnodiging voor een mammografie als onderdeel van het Nederlandse bevolkingsonderzoek borstkanker. Daarnaast kan een huisarts het onderzoek aanraden bij klachten als een voelbare knobbel, veranderingen aan de huid of afwijkingen aan de tepel. Ook vrouwen jonger dan 50 jaar met een verhoogd risico, bijvoorbeeld door familiegeschiedenis, kunnen op indicatie in aanmerking komen voor dit onderzoek.
Na aanmelding bij het onderzoekscentrum word je door een laborant begeleid en gevraagd het bovenkledingstuk uit te trekken. Vervolgens wordt elke borst apart tussen twee transparante platen gelegd en kort aangedrukt om de röntgenbeelden te maken. Dit geeft tijdelijk een drukkend en soms gevoelig gevoel, maar duurt slechts enkele seconden per borst. Na afloop bekijkt een radioloog alle afbeelding op tekenen van afwijkingen of onregelmatigheden in het borstweefsel.
Het grootste voordeel van een mammografie is het in een zeer vroeg stadium kunnen herkennen van kleine afwijkingen, vaak nog voordat ze met de hand te voelen zijn. Hierdoor neemt de kans op succesvolle behandeling van bijvoorbeeld borstkanker toe. Nadelen zijn onder andere de tijdelijke gevoeligheid tijdens de druk en een kleine kans op een fout-positief resultaat, wat kan leiden tot extra onderzoek dat uiteindelijk niet nodig blijkt te zijn. De hoeveelheid röntgenstraling is echter minimaal en het onderzoek wordt als veilig beschouwd.
Mammografie wordt standaard om de twee jaar aangeboden aan vrouwen binnen het bevolkingsonderzoek, waardoor tijdige opsporing mogelijk is. Vóór die tijd of buiten deze groep bepaalt de arts wanneer en hoe vaak het onderzoek nodig is, bijvoorbeeld bij klachten. Worden er verdachte afwijkingen aangetroffen, dan krijg je in de regel binnen enkele dagen uitslag en volgt zo nodig aanvullend onderzoek zoals een echo of biopsie voor meer duidelijkheid. Heb je vragen over de procedure of jouw persoonlijke risico, bespreek deze altijd met je huisarts of een screeningsmedewerker. Lees verder over andere vormen van medisch onderzoek of bekijk wanneer aanvullend bloedonderzoek of allergietests nuttig kunnen zijn. Zo blijft jouw gezondheid optimaal in beeld en weet je wanneer een mammografie nodig kan zijn.
Geld op een wijze manier investeren, verdienen, besparen, beleggen, uitgeven, ontvangen én lenen met behulp van betrouwbaar onderzoek. Dat is de missie van de redactie van MAO. Wij onderzoeken de voor- en nadelen van instanties, aanbieders en banken en rapporteren onze bevindingen in heldere, begrijpbare taal. Gebruik de vele honderden artikelen in onze kennisbank voor je eigen doeleinden en bereik ze.
