Symptomen ontsteking zijn meestal roodheid, zwelling, warmte, pijn en verminderde functie van het aangedane lichaamsdeel. Andere veelvoorkomende kenmerken zijn koorts, vermoeidheid en een algemeen ziek gevoel. De specifieke klachten hangen af van de locatie en oorzaak van de klachten. Het snel herkennen van deze symptomen is belangrijk, zodat je indien nodig tijdig kunt reageren en verdere complicaties voorkomt. In dit artikel lees je hoe je ontstekingsklachten herkent, wat de mogelijke oorzaken zijn en wat je zelf kunt doen.
Een beginnende ontsteking zorgt vaak voor plaatselijke roodheid en zwelling, omdat je lijf in actie komt tegen mogelijke indringers. Je merkt soms ook dat de huid warm aanvoelt of dat het gebied gevoeliger wordt. Dit zijn klassieke tekenen van een geactiveerd immuunsysteem. Soms zijn deze signalen duidelijk zichtbaar, zoals bij een wond; bij een interne ontsteking vallen ze minder op en voel je alleen ongemak of pijn.
Het is belangrijk om alert te zijn op veranderingen in je lichaam. Let bijvoorbeeld op pijn die niet verdwijnt, een stijve plek of een niet-verklaarbare vermoeidheid. Bij twijfel kan een bloedonderzoek soms duidelijkheid geven.
Een ontsteking ontstaat doorgaans als reactie op een infectie, verwonding of prikkels zoals allergenen of chronische stress. Bacteriën, virussen en schimmels zijn de bekendste veroorzakers van lokale en algemene ontstekingen. Maar ook auto-immuunziekten, waarbij het lichaam zichzelf aanvalt, evenals overbelasting van bijvoorbeeld gewrichten, kunnen leiden tot klachten.
Het doel van het ontstekingsproces is het opruimen van beschadigde cellen en het herstellen van weefselschade. In veel gevallen is deze reactie tijdelijk, maar bij langdurige prikkels kan het proces blijven doorsluimeren en voor chronische klachten zorgen. Zie je verband tussen jouw klachten en mogelijke triggers? Dan kun je overwegen om een allergietest te doen.
Ontstekingen kun je grofweg indelen in acuut en chronisch. Een acute ontsteking ontstaat meestal plotseling; denk aan flinke zwelling, warmte en pijn die snel opkomen. Deze klachten verdwijnen doorgaans na enkele dagen of weken als het lichaam herstelt. Koorts is daarbij een veelvoorkomende bijkomstigheid.
Bij een chronische ontsteking ontwikkelen klachten zich juist langzaam. Je merkt bijvoorbeeld vage pijn, aanhoudende stijfheid of vermoeidheid die niet overgaat. Dit soort klachten kunnen maanden tot zelfs jaren blijven bestaan. Vaak is verder medisch onderzoek nodig om de oorzaak op te sporen en gepaste behandeling te starten.
Bepaalde aandoeningen laten een herkenbaar patroon van symptomen zien. Zo ervaren mensen met reumatische aandoeningen zoals reumatoïde artritis vaak vooral stijfheid in de ochtend, in combinatie met gevoelige en gezwollen gewrichten. Bij luchtweginfecties zoals griep of keelontsteking treden keelpijn, hoesten en soms benauwdheid op.
Ook bij urineweginfecties zie je typischerwijs pijn bij het plassen en een branderig gevoel. Door goed te letten op deze signalen, kun je tijdig hulp inschakelen en verergering van klachten voorkomen. Heb je klachten die wijzen op bijvoorbeeld een probleem met de schildklier, bekijk dan eens de pagina over de symptomen van schildklierproblemen.
Soms vragen ontstekingsklachten om directe medische hulp. Dit geldt bij hoge of langdurige koorts, hevige pijn, pus of niet genezende wondjes. Merk je dat een zwelling snel toeneemt, dat je in korte tijd verslechtert of dat er rode strepen rondom een wond verschijnen, ga dan altijd naar de huisarts.
Ook als je langer dan enkele weken met vage klachten rondloopt, zoals aanhoudende vermoeidheid of terugkerende ontstekingen, is het belangrijk om verder medisch onderzoek te laten doen. Zeker als je tot een risicogroep behoort of medicatie gebruikt die het immuunsysteem onderdrukt.
Rust nemen is een eerste, belangrijke stap bij klachten door een ontsteking. Koel het aangedane gebied om zwelling en pijn te verminderen. Overweeg pijnstillers of ontstekingsremmende middelen zoals ibuprofen, mits dit in jouw situatie mag. Eet gezond, drink voldoende water en ondersteun zo je afweer en herstelproces.
Let op bij uitblijvende verbetering of verergerende klachten. In zulke gevallen is het verstandig om hulp van een arts te zoeken. Heb je vragen over behandeling of medicijnen, dan kun je bij je apotheek terecht of overleggen wanneer aanvullend bloedonderzoek nodig is.
Hoe herken ik zelf een ontsteking? Let op de klassieke signalen: roodheid, zwelling, warmte, pijn en functieverlies. Koorts en aanhoudende vermoeidheid geven vaak een bredere reactie van het lichaam aan.
Wat kan ik thuis doen bij een ontsteking? Gun je lichaam voldoende rust, koel het ontstoken gebied en gebruik zo nodig pijnstillers. Drink water en eet gevarieerd om je herstel te bevorderen.
Welke middelen werken het beste bij ontstekingspijn? Paracetamol verlicht de pijn, terwijl middelen als ibuprofen ook de ontsteking zelf remmen. Raadpleeg altijd eerst je huisarts bij twijfel.
Wanneer is verder onderzoek nodig? Als je klachten langer aanhouden, steeds erger worden of er bijkomende symptomen ontstaan, is het verstandig om via een bloedonderzoek of andere test de oorzaak te laten achterhalen.
Wil je meer lezen over verschillende soorten klachten en hoe je deze kunt aanpakken? Bekijk dan bijvoorbeeld onze pagina’s over symptomen van bloedarmoede of ijzertekort symptomen.
Blijven de symptomen ontsteking aanhouden of maak je je zorgen? Neem dan altijd contact op met je huisarts of laat een onderzoek uitvoeren.
Geld op een wijze manier investeren, verdienen, besparen, beleggen, uitgeven, ontvangen én lenen met behulp van betrouwbaar onderzoek. Dat is de missie van de redactie van MAO. Wij onderzoeken de voor- en nadelen van instanties, aanbieders en banken en rapporteren onze bevindingen in heldere, begrijpbare taal. Gebruik de vele honderden artikelen in onze kennisbank voor je eigen doeleinden en bereik ze.
