Een melatonine test meet de hoeveelheid melatonine in je lichaam, meestal via speeksel, urine of bloed. Met deze test kun je inzicht krijgen in jouw slaap-waakritme of eventuele verstoringen daarvan. Zo’n test wordt ingezet bij slaapproblemen, onregelmatige werktijden of verdenking op een melatoninetekort. In deze blog lees je alles over het nut, de soorten en de betrouwbaarheid van een melatonine test voor jouw gezondheid.
Een melatonine test is een medische of zelfafname test waarmee je het gehalte melatonine in je lichaam controleert. Meestal wordt melatonine getest via een speekselmonster dat je thuis op verschillende tijdstippen moet afnemen, of minder vaak via urine- of bloedafname op een prikpunt of medisch laboratorium. De uitkomsten geven informatie over het verloop van jouw biologische klok en kunnen helpen bij het diagnosticeren van slaapproblemen. Wil je meer lezen over andere vormen van bloedonderzoek of urineonderzoek? Bekijk dan onze uitleg.
Een melatonine test is vooral nuttig als je lijdt aan hardnekkige inslaapproblemen, steeds wakker wordt gedurende de nacht of last hebt van een verstoord slaapritme door bijvoorbeeld ploegendiensten of jetlag. Ook artsen gebruiken de uitslag soms bij het onderzoek naar slaapstoornissen zoals het delayed sleep phase syndrome (DSPS) of bij slaapproblemen bij kinderen. Als je andere hormonale aandoeningen vermoedt, kun je ook terecht bij een hormonentest via huisarts of specialist.
De meest gebruikte melatonine testvorm is een speekseltest die je vaak makkelijk zelf thuis uitvoert, meestal op vaste tijdstippen rondom bedtijd. Er bestaan ook urine- en bloedtests, maar die zijn minder gebruikelijk voor thuisgebruik en worden vooral klinisch afgenomen. De keuze voor de test hangt af van jouw klachten en het advies van een arts. Wil je weten hoe andere medische tests werken? Lees dan bijvoorbeeld over een bloedonderzoek of allergietest.
De betrouwbaarheid van een melatonine test hangt af van correcte afname en de gebruikte analysemethode. Speekseltests die je strikt volgens instructies uitvoert zijn over het algemeen betrouwbaar, terwijl laboratoriumbloedtesten uiteraard onder gecontroleerde omstandigheden plaatsvinden voor maximale nauwkeurigheid. Het is belangrijk om goed te letten op zaken als eten, drinken, lichtblootstelling en het afnametijdstip voor een goede uitslag. Wil je weten hoe betrouwbaar andere testen zijn? Bekijk informatie over de betrouwbaarheid van allergietests of bloedonderzoek.
Je kunt via een slaapkliniek, huisarts of laboratorium een melatonine test laten uitvoeren, meestal als onderdeel van uitgebreider slaaponderzoek. Steeds meer aanbieders bieden betrouwbare thuisafname kits voor melatonine tests aan waarbij je het speeksel op opdrachtmomenten verzamelt en opstuurt naar een gecertificeerd lab. Overleg bij twijfel altijd met jouw huisarts. Meer info over wanneer je een test kunt doen? Lees ook: wanneer bloedonderzoek nodig is of over wanneer je een allergietest doet.
De uitslag van een melatonine test laat zien op welk moment jouw melatonineproductie op gang komt (Dim Light Melatonin Onset, DLMO), piekt en eventueel afneemt. Een te late of te vroege stijging kan duiden op een verstoorde biologische klok. Met deze informatie kan een arts gerichte slaapadvies geven of besluiten tot melatoninetherapie. Meer weten over hormonale testuitslagen? Bekijk bijvoorbeeld hoe je een schildklier test of vitamine D test interpreteert.
Bij veel mensen roept een melatonine test praktische vragen op. Is voorbereiding nodig? Meestal wel: licht vermijden, geen koffie, alcohol of tussendoortjes vóór de test. Kan ik een melatonine test zonder verwijzing aanvragen? Ja, bij verschillende aanbieders kan je een thuistest kopen, maar overleg bij ernstige klachten altijd met een arts. Wat kost een melatonine test? Afhankelijk van aanbieder kost een thuistest doorgaans tussen de €70 en €150; bij een arts of laboratorium wordt het soms vergoed. Wil je meer weten over prijzen van andere testen? Kijk dan bij kosten bloedonderzoek of wat kost een allergietest.
Een melatonine test kan voor jou uitkomst bieden als je inzicht zoekt in je slaap-waakritme en slaapproblemen wilt aanpakken. Raadpleeg altijd een arts bij twijfel en informeer goed naar de opties wanneer je een melatonine test overweegt te laten uitvoeren of zelf wilt doen.
Geld op een wijze manier investeren, verdienen, besparen, beleggen, uitgeven, ontvangen én lenen met behulp van betrouwbaar onderzoek. Dat is de missie van de redactie van MAO. Wij onderzoeken de voor- en nadelen van instanties, aanbieders en banken en rapporteren onze bevindingen in heldere, begrijpbare taal. Gebruik de vele honderden artikelen in onze kennisbank voor je eigen doeleinden en bereik ze.
