Een hba1c test meet het gemiddelde bloedsuikergehalte van de afgelopen 2-3 maanden en wordt gebruikt om (pre)diabetes vast te stellen of te monitoren. De uitslag van deze test geeft aan hoe goed de bloedsuiker onder controle is. Een waarde onder de 48 mmol/mol wordt doorgaans als gezond beschouwd. Zeker bij risico op diabetes of voor mensen met diabetes is de hba1c test onmisbaar voor een goed inzicht in de gezondheid. Kijk voor algemene informatie over testen ook op de pagina wat is medisch onderzoek.
Bij de hba1c test wordt het percentage glucose gemeten dat zich aan het hemoglobine in rode bloedcellen heeft gehecht. Rode bloedcellen leven gemiddeld 120 dagen, waardoor deze test een gemiddelde weergeeft over de laatste 8 tot 12 weken. Dit gemiddelde is betrouwbaarder dan enkel een eenmalige bloedsuikermeting. Zo krijgen arts en patiënt beter inzicht in hoe stabiel de bloedsuikerwaarden zijn over langere tijd.
Een hba1c test wordt geadviseerd bij verdenking op diabetes type 2, prediabetes of als je extra risico loopt door bijvoorbeeld overgewicht, hoge bloeddruk of familiaire aanleg. Ben je al gediagnosticeerd met diabetes, dan wordt deze test standaard minimaal eens per kwartaal uitgevoerd. Zo kan jouw behandelend arts de effectiviteit van de behandeling beoordelen en indien nodig aanpassen. Daardoor blijft je diabetes beter onder controle en worden complicaties zo veel mogelijk voorkomen.
De uitslag van een hba1c test wordt weergegeven in mmol/mol of als percentage. Een normale waarde ligt onder de 42 mmol/mol (6%). Uitslagen tussen 42 en 47 mmol/mol wijzen op prediabetes, en waarden van 48 mmol/mol of hoger wijzen op diabetes. De streefwaarde kan per persoon verschillen, afhankelijk van leeftijd, onderliggende ziekten en persoonlijke voorkeuren. Overleg daarom altijd met je arts wat voor jou een gezonde waarde is.
Het belangrijkste voordeel van de hba1c test is dat het een objectief beeld geeft van de gemiddelde bloedsuikers over een langere periode. In tegenstelling tot een bloedglucose-test, die direct je bloedsuiker op dat moment meet, brengt de hba1c test pieken en dalen over weken in kaart. Nadelen zijn er ook: de betrouwbaarheid kan afnemen bij bloedarmoede, bepaalde hemoglobinestoornissen of recent bloedverlies. In die gevallen kan je arts aanvullende tests overwegen.
De hba1c test wordt meestal uitgevoerd via een klassieke bloedafname bij huisarts of laboratorium. In sommige gevallen kan een eenvoudige vingerprik bij de apotheek volstaan. Je hoeft niet nuchter te zijn voor deze test, wat het plannen makkelijker maakt. Let op: factoren zoals zwangerschap, bloedarmoede of ijzertekort kunnen de uitslag beïnvloeden. Meld dit altijd bij je zorgverlener voor de meest betrouwbare interpretatie.
Hoe vaak moet je een hba1c test doen? Voor mensen met diabetes is dat doorgaans elke 3 tot 6 maanden.
Kan een gezonde levensstijl de uitslag van een hba1c test verbeteren? Ja, voldoende bewegen en gezond eten dragen bij aan een lagere hba1c-waarde.
Is de test pijnlijk of zijn er risico’s? De test is niet pijnlijker dan een gewone bloedafname en kent nauwelijks risico’s.
Welke zorgverzekering vergoedt de hba1c test? In de meeste gevallen valt deze test binnen de basisverzekering, zeker bij medische noodzaak. Voor details kun je het beste je eigen polis raadplegen of meer lezen op wat kost bloedonderzoek.
De hba1c test is een onmisbare en toegankelijke manier om je gemiddelde bloedsuiker over een langere periode te meten, wat vooral belangrijk is bij het voorkomen en behandelen van diabetes. Door regelmatig deze test te doen en de uitslagen te bespreken met je arts, kun je optimaal je gezondheid bewaken en complicaties op de lange termijn beperken. Wil je meer weten over diabetes en gezondheid, kijk dan op symptomen diabetes of diabetes test. Zo houd je grip op je gezondheid dankzij de hba1c test.
Geld op een wijze manier investeren, verdienen, besparen, beleggen, uitgeven, ontvangen én lenen met behulp van betrouwbaar onderzoek. Dat is de missie van de redactie van MAO. Wij onderzoeken de voor- en nadelen van instanties, aanbieders en banken en rapporteren onze bevindingen in heldere, begrijpbare taal. Gebruik de vele honderden artikelen in onze kennisbank voor je eigen doeleinden en bereik ze.
